W świecie zdominowanym przez cyfrowy szum i nieustanny potok ulotnych obrazów, organizatorzy 16. Opolskiego Festiwalu Fotografii zaprosili mieszkańców oraz gości do zatrzymania się przed czymś trwałym, namacalnym i głęboko przemyślanym. W ramach Opolskiej Nocy Kultury w Miejskiej Bibliotece Publicznej odbył się wyjątkowy wernisaż wystawy prezentującej nowe nabytki Opolskiej Kolekcji Polskich Książek Fotograficznych.
Kuratorem tegorocznej ekspozycji został Arkadiusz Gola – wybitny artysta, fotoreporter, wykładowca w Instytucie Twórczej Fotografii Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Dzięki jego wiedzy i unikalnemu spojrzeniu na medium, jakim jest album fotograficzny, tegoroczny wybór publikacji zyskał niepowtarzalny charakter.
– W przestrzeni galopującego świata, wśród lawiny obrazów bombardujących nas każdego dnia, wszelkie usystematyzowanie i ograniczenie działa na naszą percepcję kojąco. Między innymi dlatego książka fotograficzna z każdym rokiem zyskuje na popularności. Ta zamknięta forma obrazowej wypowiedzi, mieszcząca między dwiema okładkami autorską refleksję, często staje się szlachetnym, papierowym dziełem sztuki.
Mając zaszczyt wyboru publikacji na tegoroczny Opolski Festiwal Fotografii, zaproponowałem swoisty miks klasyki i awangardy. Na jednym biegunie doświadczymy czarno-białego życia lat 1960–1989 w fotografiach Janusza Chlasty oraz obrazów z wesel z tego samego okresu autorstwa Władysława Nielipińskiego. Na drugim poddamy się eksperymentowi Macieja Jeziorka, który — inspirowany teorią widzenia Władysława Strzemińskiego, oraz tradycją dziewiętnastowiecznej fotografii stereoskopowej — stworzył książkę widzianą w trzech wymiarach pod warunkiem odpowiedniego zezowania.
Pomiędzy tymi skrajnymi przykładami znalazło się miejsce dla całego wachlarza przedstawień, wypowiedzi, refleksji i obrazowych komentarzy, wypływających z potrzeby dzielenia się tym, co w nas najgłębiej osadzone. Pretekst pozostaje niezmienny — fotografia.
Zazdroszczę Opolanom biblioteki, która każdego roku w tak znaczący sposób powiększa swój zbiór. Wiele publikacji ukazuje się w bardzo małych nakładach, dlatego fakt, że w 2026 roku — po siedmiu latach budowania kolekcji — biblioteka dysponuje tak wyjątkowym i unikalnym zasobem, zasługuje na szczególne uznanie – kurator Arkadiusz Gola tak scharakteryzował ideę przyświecającą tegorocznej edycji.
Spis wystawianych publikacji:
- CLOSER – Tomasz Gudzowaty, Steidl, ISBN: 978-3-95829-044-0, 29x37cm
- Planeta Fantasmagorii – Joanna Helander, Ryszard Krynicki, Cafe Existens, ISBN: 91-86054-28-7, 17×23,5cm
- Na uboczu – Michał Kość, Galeria im. Sleńdzińskich, ISBN: 978-83-64413-86-521,5×21,5cm
- Sztuka poza sztuką. Fotografia dokumentalna w Polsce – Adrian Wykrota, Fundacja Pix.house, ISBN: 978-83-968764-0-9, 17×23,5cm
- MILPA – Krystian Bielatowicz, A PRO POSITIVE, ISBN: 978-83-935775-0-7, 19,5x24cm
- Sny ze srebra – Wojciech Prażmowski, Instytucja Kultury Ars Cameralis / Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ISBN: 978-83-64172-29-8, 23,5×26,5cm
- Piotr Sawicki Fotografie – Galeria im. Sleńdzińskich, ISBN: 978-83-9212-04-8-5 21×27,5cm
- Doświadczanie miejsca – Tomasz Liboska, Kaja Rata, Krzysztof Szewczyk, Muzeum Śląskie w Katowicach, ISBN: 978-83-65945-35-8, 17,5x22cm
- Co siódmy – Krzysztof Gołuch, Krzysztof Gołuch/M-Studio, ISBN:978-83-62023-74-5, 21,5x28cm
- Żydzi Śląscy – Arkadiusz Ławrywianiec, Thesaurus Silesiae – Skarb Śląski, ISBN: 978-83-68208-03-0, 24,5×26,5cm
- ALBINOSI – Michał Szalast, wydawca Foto-D Ondrej Durczak, ISBN:978-80-908415-2-9, 24,5×28,5cm
- „Dzień dobry Polsko” – Marcin Urbanowicz, Lubliniec 2024, ISBN: 978-83-971940-0-7, 20,5×25,5cm
- „Fotografia – podwójna gwiazda kultury” – Stefan Wojnecki, Akademia Sztuk Pięknych w Poznaniu, ISBN: 978-83-88400-28-5, 20,5×25,5cm
- Gorzko! Śluby i wesela. 1975-1990 – Władysław Nielipiński, Fundacja PIX.HOUSE, ISBN: 978-83-968764-9-2, 19,5x26cm
- Extraction – Michał Łuczak, BWA Wrocław Galeria Sztuki Współczesnej, ISBN: 9788363505547, 24×29,5cm
- EMA – Piotr Sobik, Oficyna 52, ISBN: 978-8098011-26-1, 23×15,5cm
- HERBARIUM – Iwona Germanek, Fundacja Archeologia Fotografii, ISBN: 978-83-64443-35-0, 15,5×20,5cm
- [R.O.D.] RODZINNA OPOWIEŚĆ DZIAŁKOWA – Michał Janusiński – Miejskie Centrum Kultury w Tychach, ISBN: 978-83-961830-6-4, 21x26cm
- God’s Children – Daria Izworska, Rust Publishing, ISBN: 978-83-970856-6-4, 12,5×17,5
- message – Maciej Jeziorek, Fotoplastikon Warszawski, ISBN: 978-83-943340-1-7, 15,5×18,5cm
- THE COLOUR BENEATH THE GREY – Katerina Kouzmitcheva, Polish institute In Belgrade, ISBN:978-86-909112-0-2, 20x24cm
- POLSKĘ – Mariusz Forecki, Fundacja PIX.HOUSE, ISBN: 978-83-978704-2-0, 24x33cm
- Svijet – Dominik Wojciechowski, Rust Publishing, ISBN: 978-83-970856-7-1, 18×22
- With ghosts and souls – Konrad Koźmiński, Rust Publishing, ISBN 978-83-970856-9-5, 23,5x30cm
Poza wystawą, dodatkowo:
- Poziom na dwa łamy. Śląska fotografia prasowa w „Trybunie Robotniczej” i „Dzienniku Zachodnim” 1960-1989 – Arkadiusz Gola, Thesaurus Silesiae – Skarb Ślaski / „Śląsk” Sp.z oo. Wydawnictwo Naukowe, ISBN: 978-83-7164-837-3, 16x22cm
- Nieznany dworzec. Ruda Śląska, 1987-2018 – Joanna Helander / Arkadiusz Gola / Ryszard Krynicki, Miejska Biblioteka Publiczna Ruda Śląska, ISBN: 978-83-951244-2-6, 21x28cm
- INNY NIE OBCY – Arkadiusz Gola, Instytucja Kultury Ars Cameralis / Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ISBN:978-83-966656-3-8, 22×26,5cm
- nie muszę wracać… – Arkadiusz Gola / Zbigniew Stryj, Muzeum Miejskie w Zabrzu, ISBN: 978-83-62023-13-4, 19x26cm
- Życia nigdy dość – Arkadiusz Gola / Zbigniew Rokita, Galeria im. Sleńdzińskich, ISBN: 978-83-64413-94-0, 17,5×23,5cm
- Stany graniczne – Arkadiusz Gola, Muzeum Śląskie w Katowicach, ISBN: 978-83-62593-00-2, 21x31cm
- Królestwo Niebieskie – Arkadiusz Gola / Marek Twaróg, Muzeum Historii Katowic, ISBN: 978-83-64356-36-0, 21x23cm
- OGRODOWA 1 – Arkadiusz Gola, Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ISBN: 978-83-944689-3-4, 24,5x29cm
- DROGI – Arkadiusz Gola, Galeria Sztuki Wysoka, ISBN: 978-83-949608-7-2, 21x21cm
Zadanie pn. „Opolska Kolekcja Polskich Książek Fotograficznych” otrzymało dofinansowanie z budżetu Miasta Opola.